Ograniczanie wolności obywatelskich w związku z ogłoszonym stanem epidemii nie ma podstaw prawnych?

Według gdańskiej Okręgowej Rady AdwokackiejNie ma podstaw prawnych dla ograniczania wolności obywatelskich z powodu pojawienia się koronawirusa w przestrzeni publicznej. „Przepisy ograniczające wolności i prawa przysługujące obywatelom, zostały wprowadzone bezprawnie. Ograniczenia swobód obywatelskich mogą być wprowadzane rozporządzeniem jedynie w stanach nadzwyczajnych” – czytamy w podjętej w piątek (03.04) uchwale gdańskiej Okręgowej Rady Adwokackiej – cytowanej przez portal dziennikbaltycki.pl.


Jak informuje portal: „ORA przypomina, że ograniczenia swobód obywatelskich mogą być wprowadzane rozporządzeniem jedynie w stanach nadzwyczajnych. A stan nadzwyczajny do tej pory nie został w Polsce ogłoszony. Tymczasem kolejne rozporządzenia, podkreślamy, że bardzo potrzebne w obecnej sytuacji, wprowadzane są nie tą drogą, jaką powinny być wprowadzane”.


Oznacza to, że że uchylanie się od respektowania zakazów nie może być karane, ponieważ „W Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej mamy określone wolności i prawa przysługujące obywatelom. Ustawa zasadnicza mówi, że może je ograniczać albo ustawa, albo – po wprowadzeniu stanu nadzwyczajnego – rozporządzenie. Tymczasem wszystkie zakazy nie są wprowadzane ustawami, ale rozporządzeniami – początkowo Ministra Zdrowia, a od 31 marca przez Radę Ministrów. 31 marca Minister Zdrowia uchylił wprowadzone przez siebie zakazy”.


I dalej: „Komunikat na stronie Lasów Państwowych mówi, że został on wprowadzony „na polecenie premiera”. Przypomina to znane z czasów PRL prawo powielaczowe, kiedy to jakiś urzędnik w ministerstwie wydał okólnik, który nagle zaczynał obowiązywać wszystkich. Taka dyskusja pojawia się już w kręgach prawniczych. A co do zatrzymania – strażnik zapewne powie pani, że trzeba zapłacić mandat (bo moim zdaniem do tego typu zakazów nie mają zastosowania słynne kary administracyjne do 30 tys. zł). Jeśli mandat zostanie przyjęty, będzie obowiązywał, ale można wystąpić do Sądu o jego uchylenie. Pani może jednak mandatu odmówić. Wówczas sprawa zostanie skierowana do sądu powszechnego i sąd, mam nadzieję, nie ukarze pani, gdyż przepisy ograniczające wolności i prawa przysługujące obywatelom, zostały wprowadzone bezprawnie.

Sędziowie mogą badać zgodność rozporządzeń z Konstytucją.  Wszystko jest to jest trochę dziwne, bo zamiast wprowadzić stan nadzwyczajny, tworzy się zupełnie niepotrzebne konstrukcje, które mogą być nieskuteczne. Po wprowadzeniu stanu klęski żywiołowej, jak przewiduje Konstytucja, można wprowadzać rozporządzenia ograniczające nasze prawa. Wtedy nie można by było szukać pretekstów. Mamy jednak do czynienia z sytuacją, gdy przepisy wprowadzane są jakby tylnymi drzwiami, nieskutecznie”.

Komentarz red.: Powyższy tekst przytaczamy, jako opinię prawników. Naszym zdaniem sytuacja nie jest jednak tak prosta i jednoznaczna, ponieważ w ustawie, do której wydano rozporządzenia dotyczące izolacji, wprost udzielono zgody na takie działania.

Art. 5. 1. Osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do:
1) poddawania się:
a) zabiegom sanitarnym,
b) szczepieniom ochronnym,
c) poekspozycyjnemu profilaktycznemu stosowaniu leków,
d) badaniom sanitarno-epidemiologicznym, w tym również postępowaniu
mającemu na celu pobranie lub dostarczenie materiału do tych badań,
e) nadzorowi epidemiologicznemu,
f) kwarantannie,
g) leczeniu,
h) hospitalizacji,
i) izolacji;

Art. 4. 1. Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, programy zapobiegania i zwalczania określonych zakażeń lub chorób zakaźnych oraz lekooporności biologicznych czynników chorobotwórczych, wynikające z sytuacji epidemiologicznej kraju lub z konieczności dostosowania do programów międzynarodowych, mając na względzie ich skuteczne wykonywanie oraz zapewnienie objęcia ochroną zdrowotną osób, których szczególne narażenie na zakażenie wynika z sytuacji epidemiologicznej.

USTAWA z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi – Dz. U. 2008 Nr 234 poz. 1570

I dla wytrwałych poszukiwaczy kolejne artykuły z ustawy:

Zasady postępowania w razie stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii


Art. 46. 1. Stan zagrożenia epidemicznego lub stan epidemii na obszarze województwa lub jego części ogłasza i odwołuje wojewoda, w drodze rozporządzenia, na wniosek państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego.

2. Jeżeli zagrożenie epidemiczne lub epidemia występuje na obszarze więcej niż jednego województwa, stan zagrożenia epidemicznego lub stan epidemii ogłasza i odwołuje, w drodze rozporządzenia, minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw administracji publicznej, na wniosek Głównego Inspektora Sanitarnego.

3. Ogłaszając stan zagrożenia epidemicznego lub stan epidemii, minister właściwy do spraw zdrowia lub wojewoda mogą nałożyć obowiązek szczepień ochronnych na inne osoby niż określone na podstawie art. 17 ust. 9 pkt 2 oraz przeciw innym zakażeniom i chorobom zakaźnym, o których mowa w art. 3 ust. 1.

4. W rozporządzeniach, o których mowa w ust. 1 i 2, można ustanowić:
1) czasowe ograniczenie określonego sposobu przemieszczania się,
2) czasowe ograniczenie lub zakaz obrotu i używania określonych przedmiotów lub produktów spożywczych,
3) czasowe ograniczenie funkcjonowania określonych instytucji lub zakładów pracy,
4) zakaz organizowania widowisk i innych zgromadzeń ludności,
5) obowiązek wykonania określonych zabiegów sanitarnych, jeżeli wykonanie ich wiąże się z funkcjonowaniem określonych obiektów produkcyjnych, usługowych, handlowych lub innych obiektów,
6) nakaz udostępnienia nieruchomości, lokali, terenów i dostarczenia środków transportu do działań przeciwepidemicznych przewidzianych planami przeciwepidemicznymi,
7) obowiązek przeprowadzenia szczepień ochronnych, o których mowa w ust. 3, oraz grupy osób podlegające tym szczepieniom, rodzaj przeprowadzanych szczepień ochronnych – uwzględniając drogi szerzenia się zakażeń i chorób zakaźnych oraz sytuację epidemiczną na obszarze, na którym ogłoszono stan zagrożenia epidemicznego lub stan epidemii.

Art. 46a. W przypadku wystąpienia stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego o charakterze i w rozmiarach przekraczających możliwości działania właściwych organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego, Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, na podstawie
danych przekazanych przez ministra właściwego do spraw zdrowia, ministra właściwego do spraw wewnętrznych, ministra właściwego do spraw administracji publicznej, Głównego Inspektora Sanitarnego oraz wojewodów:
1) zagrożony obszar wraz ze wskazaniem rodzaju strefy, na którym wystąpił stan epidemii lub stan zagrożenia epidemicznego,
2) rodzaj stosowanych rozwiązań – w zakresie określonym w art. 46b – mając na względzie zakres stosowanych rozwiązań oraz uwzględniając bieżące możliwości budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego.

Art. 46b. W rozporządzeniu, o którym mowa w art. 46a, można ustanowić:
1) ograniczenia, obowiązki i nakazy, o których mowa w art. 46 ust. 4;
2) czasowe ograniczenie określonych zakresów działalności przedsiębiorców;
3) czasową reglamentację zaopatrzenia w określonego rodzaju artykuły;
4) obowiązek poddania się badaniom lekarskim oraz stosowaniu innych środków profilaktycznych i zabiegów przez osoby chore i podejrzane o zachorowanie;
5) obowiązek poddania się kwarantannie;
6) miejsce kwarantanny;
7) zakaz opuszczania miejsca kwarantanny;
8) czasowe ograniczenie korzystania z lokali lub terenów oraz obowiązek ich zabezpieczenia;
9) nakaz ewakuacji w ustalonym czasie z określonych miejsc, terenów i obiektów;
10) nakaz lub zakaz przebywania w określonych miejscach i obiektach oraz na określonych obszarach;
11) zakaz opuszczania strefy zero przez osoby chore i podejrzane o zachorowanie;
12) nakaz określonego sposobu przemieszczania się.

Oprac. ŁC

Obraz S. Hermann & F. Richter z Pixabay

Get involved!

Comments

No comments yet